0
SWAB logo

Geneesmiddel tekort

Geneesmiddel tekort

maart 2018

Mupirocine neuszalf tijdelijk niet beschikbaar. Wat zijn de alternatieven?

Op 26 maart werd een zogenaamd Direct HealthCare Professional Communication (DHPC) schrijven uitgedaan waarin door de regelgevende instanties, de toezichthouder en de fabricant (GSK) werd aangegeven dat de komende maanden mupirocine neuszalf (Bactroban) niet of zeer beperkt leverbaar zal zijn (https://www.cbg-meb.nl/documenten/brieven/2018/03/26/dhpc-bactroban). De gebruikers wordt gevraagd om dit product slechts op strikte indicaties te gebruiken.

Bactroban neuszalf is een lokaal toegepast antibioticum wat met name wordt ingezet om dragerschap van Staphylococcus aureus te behandelen ter voorkoming van postoperatieve infecties en eradicatie van MRSA dragerschap (1-3).

Andere middelen zijn voor deze indicaties ofwel niet voldoende onderzocht of aangetoond niet werkzaam, zoals bijvoorbeeld polyhexanide neuszalf (prontoderm) wat in een placebo gecontroleerde, gerandomiseerde studie geen effect had op MRSA dragerschap (4).

 

Het is niet mogelijk om evidence-based aanbevelingen te doen voor alternatieve middelen die beschikbaar zijn in Nederland. Hieronder geven we een aantal suggesties die gegeven kunnen worden als alternatief voor mupirocine neuszalf naast andere maatregelen zoals huiddesinfectie.

 

Twee opties worden gegeven die kunnen worden overwogen als vervanging van mupirocine neuszalf:

 

1)           Chloorhexidine (CHX) bevattende neusgel (0,12%) in combinatie met chloorhexidine mondspoelingen (0,12%) 4 dd vanaf opname tot een dag na de operatie.

Toelichting: in een studie van Segers et al.(5), kregen cardiochirugische patienten in een RCT ofwel profylaxe met CHX mondspoeling en CHX neusgel (n=485) ofwel placebo (n=469). Dit werd 4 keer per dag gegeven vanaf opname tot het verwijderen van de neussonde (meestal de dag na de operatie). Hierbij werd een afname gevonden van de incidentie van nosocomiale infecties in de behandelde groep (absolute risico reductie 6.4%, 95% C.I. 1.1%-11.7%). Ook toonde de incidentie van diepe wondinfecties een afnemende trend (3.2%, 95% C.I. 0.9%-5.5%). Er was geen significante afname van de wondinfecties infecties veroorzaakt door S. aureus en geen effect op sterfte. Verder werden alle patienten behandeld, ongeacht de dragerschapstatus. Het is dus niet duidelijk wat het effect is van CHX als dit aan dragers wordt gegeven en hoe dit zich verhoudt tot de effecten van mupirocine. Deze strategie is vooral bedoeld voor de perioperatieve toepassing en niet voor het eradiceren van MRSA dragerschap. Er was wel een reductie van 57.5% in S aureus neusdragerschap in de chloorhexidine gluconaat groep versus 18.1% in de placebo groep (P<.001) ten tijde van de OK maar dragerschap nam weer toe ten tijde van ontslag. Verder bleven de enige twee MRSA patiënten positief onder chloorhexidine gluconaat behandeling.

 

Indien de apotheek deze producten niet kan maken dan wel leveren is er de mogelijkheid om een commerciële variant in te kopen zoals Naseptin neuszalf (chloorhexidine dihydrochloride met neomycine sulfaat). Naseptin kan echter niet worden toegepast bij patiënten met een pinda- of soja-allergie.

 

2)           Fucidine huidzalf toegepast in de neus 3dd gedurende 5 dagen in combinatie met cotrimoxazole 2 dd 960 mg.

Toelichting: Parras et al vergeleken een combinatie van fucidine huidzalf toegepast in de neus en systemisch cotrimoxazole met mupirocine neuszalf voor de eradicatie van MRSA, zowel nasaal als extra-nasaal (6). De behandelduur was 5 dagen en in beide groepen werden huid en haren dagelijks gewassen met CHX bevattende zeep. De follow up duur was 90 dagen en de eradicatie van dragerschap was vergelijkbaar in de twee groepen met 43 en 41 deelnemers per groep. Er waren significant meer dragers met extranasaal dragerschap in de fucidinezuur/cotrimoxazol groep, hetgeen in algemene zin de kans op succesvolle eradicatie verminderd (2). De studie was te klein om goed het verschil in bijwerkingen in te kunnen schatten. Een duidelijk nadeel van het alternatief is dat een systemisch antibioticum moet worden gegeven (cotrimoxazol). Ondanks de beperkte omvang, geeft deze studie enige zekerheid dat de combinatie van fucidine zuur in de neus en cotrimoxazol in staat is om dragerschap van MRSA succesvol te verwijderen. De werking bij operatieve patiënten is niet onderzocht, maar met de resultaten zoals beschreven in deze studie valt te verwachten dat dit effectief zal zijn.

 

 

 

1:           Bode LG, Kluytmans JA, Wertheim HF, Bogaers D, Vandenbroucke-Grauls CM, et al. Preventing surgical-site infections in nasal carriers of Staphylococcus aureus. N Engl J Med 2010;362:9-17.

 

2:           Ammerlaan HS, Kluytmans JA, Berkhout H, Buiting A, de Brauwer EI, et al. MRSA Eradication Study Group. Eradication of carriage with methicillin-resistant Staphylococcus aureus: effectiveness of a national guideline. J Antimicrob Chemother 2011;66:2409-17.

 

3:           Bode LG, van Rijen MM, Wertheim HF, Vandenbroucke-Grauls CM, Troelstra A, et al. Long-term mortality after rapid screening and decolonization of Staphylococcus aureus carriers: Observational follow-up study of a randomized, placebo-controlled trial. Ann Surg 2016;263:511-5.

 

4:           Landelle C, von Dach E, Haustein T, Agostinho A, Renzi G, et al. Randomized, placebo-controlled, double-blind clinical trial to evaluate the efficacy of polyhexanide for topical decolonization of MRSA carriers. J Antimicrob Chemother 2016;71:531-8.

 

5:           Segers P, Speekenbrink RG, Ubbink DT, van Ogtrop ML, de Mol BA. Prevention of nosocomial infection in cardiac surgery by decontamination of the nasopharynx and oropharynx with chlorhexidine gluconate: a randomized controlled trial. JAMA 2006;296:2460-6.

 

6:           Parras F, Guerrero MC, Bouza E, Blazquez MJ, Moreno S, Cruz Menarguez M, et al. Comparative study of mupirocin and oral co-trimoxazole plus topical fusidic acid in eradication of nasal carriage of methicillin-resistant Staphylococcus aureus. Antimicrobial Agents and Chemotherapy 1995;39:175-9.